Skrzyżowanie równorzędne i zasada prawej ręki

Czym jest skrzyżowanie równorzędne

Skrzyżowanie to część drogi będąca połączeniem dróg albo jezdni jednej drogi w jednym poziomie. Skrzyżowaniem nie jest połączenie drogi o nawierzchni twardej z drogą gruntową ani z drogą wewnętrzną (art. 2 pkt 10).

Skrzyżowanie równorzędne to takie, na którym pierwszeństwa nie wskazują znaki, sygnalizacja świetlna ani osoba kierująca ruchem, więc obowiązują ogólne zasady z ustawy. Przejazd przez nie to jedno z zadań części praktycznej egzaminu na prawo jazdy.

Co jest ważniejsze od zasady prawej ręki

Zanim zastosujesz zasadę prawej ręki, sprawdź, czy ruchu nie regulują ważniejsze polecenia i sygnały. Kolejność wynika z art. 5:

polecenia i sygnały osoby kierującej ruchem, na przykład policjanta,
sygnały świetlne,
znaki drogowe regulujące pierwszeństwo przejazdu,
ogólne przepisy ustawy, w tym zasada prawej ręki.

Do poleceń, sygnałów i znaków stosujesz się nawet wtedy, gdy z przepisów ustawy wynika inne zachowanie (art. 5 ust. 1).

Zasada prawej ręki

Kierujący pojazdem, zbliżając się do skrzyżowania, ma zachować szczególną ostrożność i ustąpić pierwszeństwa pojazdowi nadjeżdżającemu z prawej strony (art. 25 ust. 1).

Ustąpienie pierwszeństwa to powstrzymanie się od ruchu, jeśli ten ruch mógłby zmusić innego kierującego do zmiany kierunku lub pasa ruchu albo istotnej zmiany prędkości (art. 2 pkt 23). Nie wystarczy więc zdążyć przed autem z prawej, jeśli jego kierowca musiałby przez ciebie wyraźnie zwolnić.

Skręt w lewo

Jeśli skręcasz w lewo, ustępujesz pierwszeństwa nie tylko pojazdom z prawej strony, ale też pojazdom jadącym z kierunku przeciwnego na wprost lub skręcającym w prawo (art. 25 ust. 1).

Przykład: dwa auta wjeżdżają na skrzyżowanie z przeciwnych stron. Jedno jedzie na wprost, drugie skręca w lewo. Pierwszeństwo ma auto jadące na wprost.

Tramwaj i inne pojazdy szynowe

Zasady prawej ręki nie stosuje się do pojazdu szynowego. Ma on pierwszeństwo przed innymi pojazdami bez względu na to, z której strony nadjeżdża (art. 25 ust. 2). Jeśli jedziesz po części jezdni, po której poruszają się pojazdy szynowe, ustępujesz miejsca nadjeżdżającemu tramwajowi (art. 16 ust. 6).

Te same zasady, czyli pierwszeństwo pojazdu z prawej i pierwszeństwo pojazdu szynowego, stosuje się, gdy kierunki ruchu przecinają się poza skrzyżowaniem (art. 25 ust. 3).

Wyjazd z posesji, drogi wewnętrznej lub gruntowej

Połączenie z drogą wewnętrzną albo gruntową nie jest skrzyżowaniem, więc nie działa tu zasada prawej ręki. Wyjazd z nieruchomości, z drogi niebędącej drogą publiczną, ze strefy zamieszkania, z pola albo z drogi gruntowej na drogę o nawierzchni twardej to włączanie się do ruchu (art. 17 ust. 1).

Włączając się do ruchu, zachowujesz szczególną ostrożność i ustępujesz pierwszeństwa innym pojazdom i uczestnikom ruchu (art. 17 ust. 2), także tym, którzy nadjeżdżają z lewej strony.

Piesi i rowerzyści przy skręcaniu

Skręcając w drogę poprzeczną, ustępujesz pierwszeństwa pieszemu, który przechodzi przez jezdnię drogi, w którą wjeżdżasz (art. 26 ust. 2).
Pieszy znajdujący się na przejściu dla pieszych ma pierwszeństwo przed pojazdem, a pieszy wchodzący na przejście ma pierwszeństwo przed każdym pojazdem z wyjątkiem tramwaju (art. 13 ust. 1a).
Skręcając w drogę poprzeczną, ustępujesz pierwszeństwa rowerzyście i osobie na hulajnodze elektrycznej lub urządzeniu transportu osobistego, którzy jadą na wprost po jezdni, pasie ruchu dla rowerów, drodze dla rowerów, drodze dla pieszych i rowerów lub innej części drogi, którą zamierzasz opuścić (art. 27 ust. 1a).

Rondo bez znaku „ustąp pierwszeństwa”

Znak C-12 „ruch okrężny” oznacza, że na skrzyżowaniu ruch odbywa się dookoła wyspy lub placu w kierunku wskazanym na znaku. Dopiero znak C-12 razem ze znakiem A-7 „ustąp pierwszeństwa” oznacza pierwszeństwo kierujących znajdujących się na skrzyżowaniu przed wjeżdżającymi na nie (§ 36 rozporządzenia w sprawie znaków i sygnałów drogowych).

Gdy przy wjeździe na rondo nie ma znaku A-7 ani sygnalizacji, ten przepis nie działa, więc stosuje się ogólną zasadę z art. 25 ust. 1: pierwszeństwo ma pojazd nadjeżdżający z prawej strony.

Pojazd uprzywilejowany

Pojazd uprzywilejowany wysyła jednocześnie niebieskie światła błyskowe i sygnały dźwiękowe o zmiennym tonie i jedzie z włączonymi światłami mijania lub drogowymi (art. 2 pkt 38). Każdy uczestnik ruchu musi ułatwić mu przejazd, w szczególności przez niezwłoczne usunięcie się z drogi, a w razie potrzeby zatrzymanie się (art. 9 ust. 1).

Jak to przećwiczyć

W profilu Prawka czeka quiz 3D „Kto ma pierwszeństwo?”: na ośmiu skrzyżowaniach wskazujesz kolejność przejazdu, a potem widzisz, jak pojazdy przejeżdżają. Pytania z oficjalnej bazy o pierwszeństwie znajdziesz w dziale „Pierwszeństwo i skrzyżowania”.